Metoda malowania dziesięcioma palcami R.F. Show

METODA MALOWANIA DZIESIĘCIOMA  PALCAMI R.F.Show

Twórczyni metody malowania palcami – pedagog R.F. Show – zastosowała ją po raz pierwszy w 1934 roku w jednej ze szkół rzymskich. Autorka zaobserwowała, ze malowanie dziesięcioma palcami, obejmujące manipulację farbami przy użyciu dłoni i palców, ma wiele wspólnego z naturalną skłonnością do “paćkania się” w substancjach o konsystencji błota. Wykorzystanie tej skłonności okazało się przydatne w terapii.

Twórczyni metody malowania palcami – pedagog R. F. Show – zastosowała ją po raz pierwszy w 1934 roku w jednej ze szkół rzymskich. Autorka zaobserwowała, ze malowanie dziesięcioma palcami ma wiele wspólnego z naturalną skłonnością do “paćkania” się w substancjach o konsystencji błota. Walory tej metody to: pomoc w pokonywaniu lęku, uwalnianie się od zahamowań, wzmacnianie wiary we własne siły, pobudzanie ekspresji fantastycznej, wartości diagnostyczne jako techniki projekcyjnej.

Opis sposobu stosowania w praktyce metody malowania dziesięcioma pacami.

1. Przygotowanie do zajęć:

Metoda ta wymaga przygotowania farb i papieru. Zaleca się stosowanie sześciu podstawowych kolorów: niebieskiego, czarnego, czerwonego, brązowego, zielonego i żółtego. Można je uzupełnić kolorem białym i fioletowym. farby powinny znajdować się w miseczkach o takiej wielkości, by dziecko mogło swobodnie włożyć w nie rękę. Można malować na białym lub szarym papierze pakunkowym o rozmiarach 55×40cm. Papier przytwierdza się do stolika lub sztalugi. Wysokość stołu powinna odpowiadać wysokości dziecka i znajdować się nieco powyżej poziomu jego łokci. Malując dziecko może obchodzić stolik ze wszystkich stron, dlatego nie należy go ustawiać przy ścianie: ponieważ ogranicza to dziecku dostęp do stolika. W pobliżu należy umieścić miskę z wodą i ręcznik.

2. Technika wykonania:

W pracy z dziećmi konieczna jest instrukcja słowna nauczyciela (terapeuty) i jego obecność przy wykonywanych przez dziecko pracach. Instrukcja słowna, której forma słowna jest uzależnioną od wieku dziecka i jego cech indywidualnych brzmi następująco: “W tych miseczkach jest farba. Nie będziemy używali pędzli, mamy przecież dziesięć palców – pięć na jednej ręce i pięć na drugiej ręce, będziemy więc malować palcami. Dziesięć palców to chyba więcej niż jeden pędzel. Możesz malować, cokolwiek chcesz, powiedz mi, gdy obraz będzie skończony”. W zależności od wieku dziecka i jego właściwości indywidualnych jeden seans może trwać od 2 do 40 minut. Przeciętnie trwa on od 20 do 30 minut i w tym czasie dziecko wykonuje obrazek oraz odpowiada na pytania dotyczące jego treści. Obrazki należy eksponować dając dowód uznania pracy dziecka.

3. Analiza zachowania się dziecka:

Metoda ta oprócz cennych walorów terapeutycznych, wymienionych wcześniej, ma również, wartości diagnostyczne. Obserwacji poddaje się szereg elementów, takich jak: ustosunkowanie się dziecka do tworzywa, element czasu, element ruchu, zachowanie się wobec kolorów.

Elementy w relacji do ewentualnych zachowań dziecka:

1. Stosunek do tworzywa:

Postawa zachowania dystansu – chęć unikania wykonania zadania dziecko wykazuje opór emocjonalny związany z koniecznością zabrudzenia całej ręki farbami, często przerywa malowanie z lęku przed “upapraniem się”. Postawa ta występuje u większości dzieci w pierwszym zetknięciu się z malowaniem dziesięcioma palcami. W trakcie kolejnych zajęć dziecko powoli przechodzi do postawy zaangażowania: Postawa zaangażowania – o jej wystąpieniu świadczy całokształt zachowania dziecka : maluje nie tylko palcami swój entuzjazm, bądź oburzenie słowami lub gestami: bywa także, ze dzieci malują sobie farbą twarz, fartuszek, doświadczając przy tym uczucia przyjemności i satysfakcji.

2. Element czasu:

Dziecko przedłuża rozpoczęcie malowania – prawdopodobieństwo występowania stanów lękowych. Dziecko często przerywa pracę – może to być objawem np. reakcji lękowych na barwę ( tzw. szok barw), któremu towarzyszy wypowiedź słowna typu: “spójrz, jak to strasznie wygląda”, nienawidzę tego koloru, czy można go zamalować itp. Niektóre dzieci przerywają często pracę, by umyć ręce, co wiąże się z lękiem przed zabrudzeniem.

3. Element ruchu:

Podczas malowania dzieci w różny sposób nakładają farbę: poprzez klepanie rozmazanej farby poprzez tworzenie kolein , podkładu z grubej warstwy, a następnie wykonywanie w nim rysunku, wcieranie, tworzenie kropek (dotknięcia lekkie, niepewne).
Zachowanie się wobec kolorów:

Obserwacja dziecka związana z zachowaniem się wobec kolorów obejmuje trzy elementy: wybór kolorów oraz kolejność ich użycia; Reakcja dziecka na kolor widziany na arkuszu; Poprawienie położonego koloru. Zachowanie dziecka w trakcie malowania oraz analiza gotowego wytworu stwarzają możliwość interpretacji pozwalającej na ustalenia diagnostyczne, jednakże są one niewątpliwie trudne, ponieważ wymagają doświadczenia klinicznego.